Poczet antyklerykałów cz. V
d'Alembert (1717 – 1783) – francuski filozof, fizyk i matematyk. Wybitny przedstawiciel oświecenia. Członek Akademii Francuskiej. Współtwórca i współredaktor Wielkiej Encyklopedii Francuskiej. Zwolennik empiryzmu, za pewną uważał wiedzę opartą na doświadczeniach zmysłowych, które tworzyć miały podstawę pojęć ogólnych i definicji. Za główne zadanie myślenia i działalności naukowej uznał porównywanie faktów lub idei i poszukiwanie związków między nimi. Dokonał podziału nauk na historię, filozofię i sztuki piękne. Jako pierwszy zwrócił uwagę na społeczne i biologiczne uwarunkowania ludzkich pojęć i sądów o świecie. Ostatecznie skłaniał się ku sceptycyzmowi, nawet agnostycyzmowi, zakładając niepoznawalność tzw. istoty rzeczy. Przyjmował istnienie duszy, która jako oddzielna substancja miała w człowieku kształtować świadomość niezależnie od materii. Za podstawę moralności uznał niezmienne zasady etyczne, właściwe z natury wszystkim ludziom, a z drugiej strony - właściwie pojęty interes osobisty i społeczny.
John Adams (1735 – 1826) – Amerykański działacz niepodległościowy. Był deistą. Był przeciwnikiem zależności państw od jakiejkolwiek religii (zwłaszcza chrześcijańskiej). Ukończył prawo na Uniwersytecie Harvarda. Bardzo wcześnie dał się poznać jako żarliwy patriota. Dwukrotnie sprawował urząd wiceprezydenta za kadencji Washingtona. Sam został prezydentem w 1797. Nie wybrano go na drugą kadencję, gdyż zwolennicy Thomasa Jeffersona przeprowadzili świetną kampanię.
Thomas Paine (1737 – 1809) – angielski pisarz, myśliciel i działacz rewolucyjny; deista. W 1776 opublikował broszurę Common Sense, nawołującą kolonie angielskie do ogłoszenia niepodległości. Był uczestnikiem wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Po powrocie do Anglii popierał Rewolucję Francuską i z tego powodu musiał uciekać do Francji. W 1792 wybrany do Konwentu Narodów. Później został aresztowany przez jakobinów. W 1794 opublikował Wiek rozumu, w której to książce poddał krytyce doktrynyę chrześcijańską. Książka ta odwiodła więcej osób od chrześcijaństwa niż zachęciła do niego Biblia. Pisał w niej między innymi:
Gdy czytamy o obscenicznych historiach, niecnych uczynkach, okrutnych i poprzedzonych torturami egzekucjach, nieustannej chęci zemsty, którą wypełniona jest ponad połowa Biblii, dochodzimy do wniosku, że należałoby ją raczej nazwać słowem demona niż słowem bożym. Służyła... ona korupcji i brutalizacji rodzaju ludzkiego.
Pisał także:
Wśród wszelkich tyranii gnębiących ludzkość najgorsza jest tyrania w dziedzinie religii, każda inna odmiana tyranii ogranicza się do świata, w którym żyjemy, lecz tyrania religii usiłuje sięgnąć poza grób i ściągać nas w wieczności.
oraz:
Nie należę ani do wyznania mojżeszowego, ani do kościoła rzymskiego, ani kościoła greckiego, ani kościoła tureckiego, ani kościoła protestanckiego, ani żadnego innego, który znam. Mój umysł jest moim kościołem
W 1802 wrócił do Stanów Zjednoczonych gdzie zmarł w zapomnieniu.
John Adams (1735 – 1826) – Amerykański działacz niepodległościowy. Był deistą. Był przeciwnikiem zależności państw od jakiejkolwiek religii (zwłaszcza chrześcijańskiej). Ukończył prawo na Uniwersytecie Harvarda. Bardzo wcześnie dał się poznać jako żarliwy patriota. Dwukrotnie sprawował urząd wiceprezydenta za kadencji Washingtona. Sam został prezydentem w 1797. Nie wybrano go na drugą kadencję, gdyż zwolennicy Thomasa Jeffersona przeprowadzili świetną kampanię.
Thomas Paine (1737 – 1809) – angielski pisarz, myśliciel i działacz rewolucyjny; deista. W 1776 opublikował broszurę Common Sense, nawołującą kolonie angielskie do ogłoszenia niepodległości. Był uczestnikiem wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Po powrocie do Anglii popierał Rewolucję Francuską i z tego powodu musiał uciekać do Francji. W 1792 wybrany do Konwentu Narodów. Później został aresztowany przez jakobinów. W 1794 opublikował Wiek rozumu, w której to książce poddał krytyce doktrynyę chrześcijańską. Książka ta odwiodła więcej osób od chrześcijaństwa niż zachęciła do niego Biblia. Pisał w niej między innymi:
Gdy czytamy o obscenicznych historiach, niecnych uczynkach, okrutnych i poprzedzonych torturami egzekucjach, nieustannej chęci zemsty, którą wypełniona jest ponad połowa Biblii, dochodzimy do wniosku, że należałoby ją raczej nazwać słowem demona niż słowem bożym. Służyła... ona korupcji i brutalizacji rodzaju ludzkiego.
Pisał także:
Wśród wszelkich tyranii gnębiących ludzkość najgorsza jest tyrania w dziedzinie religii, każda inna odmiana tyranii ogranicza się do świata, w którym żyjemy, lecz tyrania religii usiłuje sięgnąć poza grób i ściągać nas w wieczności.
oraz:
Nie należę ani do wyznania mojżeszowego, ani do kościoła rzymskiego, ani kościoła greckiego, ani kościoła tureckiego, ani kościoła protestanckiego, ani żadnego innego, który znam. Mój umysł jest moim kościołem
W 1802 wrócił do Stanów Zjednoczonych gdzie zmarł w zapomnieniu.
Źródła:
Krzyż, penis i wolność słowa
Napisane 14 kwietnia 2005
Ostatnio znowu w mediach pojawiła się sprawa Doroty Nieznalskiej. Jest ona oskarżona o obrazę uczuć religijnych w ten sposób, że podczas wystawy "Pasja" w galerii Wyspa Progress znieważyła publicznie przedmiot czci religijnej poprzez przedstawienie w punkcie centralnym metalowego krzyża męskich genitaliów, tj. o przestępstwo z artykułu 196 Kodeksu Karnego (fragment wyroku ogłoszonego 18 lipca 2003).
Pomijając to czy instalację Nieznalskiej można nazwać sztuką (dla mnie osobiście nie jest), sprawa ta ma kilka aspektów.
Pierwszy dotyczy tego, że zamierzenia twórczyni były zupełnie inne niż się jej przypisuje. Krzyż, którego użyła, był krzyżem równoramiennym (tzw. maltańskim). Symbolizować miał patriarchat, a nie chrześcijaństwo. Być może katolicy maja już taką fobię, że w każdym krzyżu doszukują się obrazy swoich uczuć religijnych. Wobec tego powinno się zakazać gry w kółko i krzyżyk, zmienić sposób odznaczania kandydatów na kartach do głosowania i przerobić wszystkie skrzyżowania na ronda (bo przecież nie można bezcześcić tego symbolu poprzez jeżdżenie i chodzenie po nim).
Drugi aspekt to sprawa własności prywatnej. Wystawa, na której pojawiła się instalacja Nieznalskiej odbyła się (o ile mi wiadomo) w prywatnej galerii sztuki. Twórczyni nikogo nie zmuszała do oglądania. Całą sprawę rozdmuchały media, epatując nas przez parę dni obrazami tego krzyża z genitaliami (ich nikt nie oskarżył o obrazę uczuć). Ze swoją własnością każdy może robić to, co mu się podoba, pod warunkiem, że nie narusza wolności innych ludzi.
I wreszcie - last but not least - wolność słowa. Nawet gdyby Nieznalska chciała z premedytacją obrazić czyjeś uczucia religijne, to miała do tego pełne prawo. Przepis o ochronie tych uczuć to zwykła cenzura. Należy pamiętać, że wolność słowa dotyczy poglądów kontrowersyjnych, obrażających innych ludzi, takich, z którymi większość może się nie zgadzać. Poglądy, które nikogo nie gorszą, będą mogły być wygłaszane zawsze i nie potrzebują ochrony. Wolność głoszenia tego co się chce, jeżeli nie zmusza się innych do słuchania (oglądania) jest podstawowym prawem każdego z nas.
I musimy o nią walczyć, bo bez niej bedziemy jak te zwierzęta w klatce.
Ostatnio znowu w mediach pojawiła się sprawa Doroty Nieznalskiej. Jest ona oskarżona o obrazę uczuć religijnych w ten sposób, że podczas wystawy "Pasja" w galerii Wyspa Progress znieważyła publicznie przedmiot czci religijnej poprzez przedstawienie w punkcie centralnym metalowego krzyża męskich genitaliów, tj. o przestępstwo z artykułu 196 Kodeksu Karnego (fragment wyroku ogłoszonego 18 lipca 2003).
Pomijając to czy instalację Nieznalskiej można nazwać sztuką (dla mnie osobiście nie jest), sprawa ta ma kilka aspektów.
Pierwszy dotyczy tego, że zamierzenia twórczyni były zupełnie inne niż się jej przypisuje. Krzyż, którego użyła, był krzyżem równoramiennym (tzw. maltańskim). Symbolizować miał patriarchat, a nie chrześcijaństwo. Być może katolicy maja już taką fobię, że w każdym krzyżu doszukują się obrazy swoich uczuć religijnych. Wobec tego powinno się zakazać gry w kółko i krzyżyk, zmienić sposób odznaczania kandydatów na kartach do głosowania i przerobić wszystkie skrzyżowania na ronda (bo przecież nie można bezcześcić tego symbolu poprzez jeżdżenie i chodzenie po nim).
Drugi aspekt to sprawa własności prywatnej. Wystawa, na której pojawiła się instalacja Nieznalskiej odbyła się (o ile mi wiadomo) w prywatnej galerii sztuki. Twórczyni nikogo nie zmuszała do oglądania. Całą sprawę rozdmuchały media, epatując nas przez parę dni obrazami tego krzyża z genitaliami (ich nikt nie oskarżył o obrazę uczuć). Ze swoją własnością każdy może robić to, co mu się podoba, pod warunkiem, że nie narusza wolności innych ludzi.
I wreszcie - last but not least - wolność słowa. Nawet gdyby Nieznalska chciała z premedytacją obrazić czyjeś uczucia religijne, to miała do tego pełne prawo. Przepis o ochronie tych uczuć to zwykła cenzura. Należy pamiętać, że wolność słowa dotyczy poglądów kontrowersyjnych, obrażających innych ludzi, takich, z którymi większość może się nie zgadzać. Poglądy, które nikogo nie gorszą, będą mogły być wygłaszane zawsze i nie potrzebują ochrony. Wolność głoszenia tego co się chce, jeżeli nie zmusza się innych do słuchania (oglądania) jest podstawowym prawem każdego z nas.
I musimy o nią walczyć, bo bez niej bedziemy jak te zwierzęta w klatce.
Lewica? Prawica?
Napisane 10 kwietnia 2005
Rewolucja Francuska dała nam, w kontekście scenie politycznej, podział na lewicę i prawicę. Podział ten wziął się z tego, że po prawej stronie sali obrad parlamentu siedzieli zwolennicy monarchii (konserwatyści), a po lewej radykałowie.
Powyższy podział przyjął się w Europie i, jak wiadomo, stosujemy go do dziś. Ale czy jest słuszny? Czy dobrze opisuje scenę polityczną?
Zastanówmy się co powinno powodować przypisanie danej partii do lewicy czy prawicy. Czy będzie to program gospodarczy? Jeśli tak, to LPR jest partią lewicową. A może podejście do spraw obyczajowych? To w takim razie komunistów należałoby przypisać do prawicy.
Jak widać taki podział niczego nie wyjaśnia, a wprowadza wyłącznie zamęt. Według mnie właściwszym byłby tzw. podział amerykański. Podział według rogów kwadratu, którego boki są osiami oznaczającymi stopień wolności gospodarczej i osobistej. Na jednym z rogów mamy liberałów (w konwencji amerykańskiej), czyli zwolenników wolności obywatelskich, ale z ograniczonymi wolnościami ekonomicznymi. Na przeciwległym znajdują się konserwatyści, którzy chcą pełnej wolności gospodarczej, ale ograniczenia wolności osobistych. Kolejny róg kwadratu zajmują zwolennicy państwa opiekuńczego, czyli Ci co chcą ograniczać zarówno wolności ekonomiczne jak i osobiste. I w końcu, w opozycji do tych ostatnich, są libertarianie. Ci, dla których wolność w pełnym tego słowa znaczeniu i we wszystkich jej aspektach jest najważniejsza.
Jeżeli weźmiemy ten podział pod uwagę, to zobaczymy, że w polskim parlamencie nie ma partii liberalnych, ani konserwatywnych. Wyłącznie sami socjaliści. Sytuację wyborcy w dniu elekcji można opisać starym (z poprzedniego systemu) politycznym kawałem.
Przychodzi facet na wybory, podchodzi do stołu komisji i mówi:
- Poproszę kartkę drugą od dołu.
- Dlaczego akurat tę? Przecież wszystkie są takie same.
- Jak są wybory, to trzeba coś wybrać.
Rewolucja Francuska dała nam, w kontekście scenie politycznej, podział na lewicę i prawicę. Podział ten wziął się z tego, że po prawej stronie sali obrad parlamentu siedzieli zwolennicy monarchii (konserwatyści), a po lewej radykałowie.
Powyższy podział przyjął się w Europie i, jak wiadomo, stosujemy go do dziś. Ale czy jest słuszny? Czy dobrze opisuje scenę polityczną?
Zastanówmy się co powinno powodować przypisanie danej partii do lewicy czy prawicy. Czy będzie to program gospodarczy? Jeśli tak, to LPR jest partią lewicową. A może podejście do spraw obyczajowych? To w takim razie komunistów należałoby przypisać do prawicy.
Jak widać taki podział niczego nie wyjaśnia, a wprowadza wyłącznie zamęt. Według mnie właściwszym byłby tzw. podział amerykański. Podział według rogów kwadratu, którego boki są osiami oznaczającymi stopień wolności gospodarczej i osobistej. Na jednym z rogów mamy liberałów (w konwencji amerykańskiej), czyli zwolenników wolności obywatelskich, ale z ograniczonymi wolnościami ekonomicznymi. Na przeciwległym znajdują się konserwatyści, którzy chcą pełnej wolności gospodarczej, ale ograniczenia wolności osobistych. Kolejny róg kwadratu zajmują zwolennicy państwa opiekuńczego, czyli Ci co chcą ograniczać zarówno wolności ekonomiczne jak i osobiste. I w końcu, w opozycji do tych ostatnich, są libertarianie. Ci, dla których wolność w pełnym tego słowa znaczeniu i we wszystkich jej aspektach jest najważniejsza.
Jeżeli weźmiemy ten podział pod uwagę, to zobaczymy, że w polskim parlamencie nie ma partii liberalnych, ani konserwatywnych. Wyłącznie sami socjaliści. Sytuację wyborcy w dniu elekcji można opisać starym (z poprzedniego systemu) politycznym kawałem.
Przychodzi facet na wybory, podchodzi do stołu komisji i mówi:
- Poproszę kartkę drugą od dołu.
- Dlaczego akurat tę? Przecież wszystkie są takie same.
- Jak są wybory, to trzeba coś wybrać.
Poczet antyklerykałów cz. IV
Benjamin Franklin (1706 – 1790) - uczony, filozof i polityk amerykański. Był jednym z "Ojców Założycieli", współautorem amerykańskiej Deklaracji Niepodległości oraz konstytucji. Dążył do zniesienia niewolnictwa. Wynalazł między innymi piorunochron. Był wielbicielem Voltaire'a, a szczególnie jego krytyki biblii.
Powiedział:
Demokracja jest wtedy, kiedy dwa wilki i owca głosują, co zjedzą na obiad. Wolność jest wtedy, kiedy dobrze uzbrojona owca podważa wynik głosowania!
David Hume (1711 – 1776) - szkocki filozof, historyk i ekonomista, jeden z głównych przedstawicieli empiryzmu. W 1779 opublikowano jego książkę Dialogi dotyczące religii naturalnej. Była to ostra polemika ze zwolennikami wiary w cuda i nadnaturalność religii. Stosował metodę, zgodnie z którą należy przyjmować te wyjaśnienia zjawisk, które są mniej cudowne.
Powiedział:
Im straszniejszy jest obraz bóstwa, tym powolniejsi i bardziej ulegli stają się ludzie wobec jego kapłanów.
Fryderyk Wielki (1712 – 1786) - król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich. Był agnostykiem. W swoim państwie tolerował jednak różne wyznania, będąc bodaj pierwszych królem, który tak otwarcie dystansował się do spraw religii.
W 1752 roku wypowiedział nastepujące słowa:
Katolicy, luteranie, reformowani, żydzi i wiele innych sekt chrześcijańskich mieszka w tym państwie i żyje w zgodzie: jeśli zbyt gorliwy władca opowie się po stronie jednego z tych wyznań, na początku utworzą się stronnictwa, wybuchną spory, pomału zaczną się prześladowania i wreszcie wyznawcy religii prześladowanej opuszczą ojczyznę, tysiące istot ludzkich wzbogaci sąsiadów swą liczbą i swymi umiejętnościami [...] Wszystkie religie, jeśli się je zbada, opierają się na systemie mitów, mniej lub bardziej absurdalnym.
Denis Diderot (1713 – 1784) - wybitny francuski pisarz i filozof okresu Oświecenia. Jego najbardziej znanym dziełem jest Kubuś fatalista i jego pan. Stał się inicjatorem, naczelnym redaktorem i jednym z głównych twórców Encyklopedii (1751-1772), która zebrała dorobek myśli społecznej, filozoficznej i moralnej europejskiego oświecenia. Jego poglądy ewoluowały od teizmu, poprzez deizm (był zresztą wojującym anty- ateistą, tak więc dla wielu z Was jest nadzieja) do otwartego, materialistycznego ateizmu. Sprzeciwiał się karze śmierci. Piętnował stosunek kleru do nauki, w tym palenie książek i indeksy ksiąg zakazanych.
W 1746 pisał:
Sądząc po konterfekcie najwyższej Istoty, jaki mi odmalowano, opierając się na jej skłonności do gniewu i niechybnej a okrutnej zemsty... dusza najbardziej nawet sprawiedliwa byłaby skłonna, pragnąć iżby taka Istota w ogóle nie istniała. Żyłoby się dosyć spokojnie na tym świecie, gdyby miało się pewność, że nic na tamtym nie grozi; myśl o tym, że nie ma żadnego Boga, nigdy nikogo nie przerażała. Przeraża natomiast myśl, że jest taki Bóg jakiego mi odmalowano.
Powiedział:
Demokracja jest wtedy, kiedy dwa wilki i owca głosują, co zjedzą na obiad. Wolność jest wtedy, kiedy dobrze uzbrojona owca podważa wynik głosowania!
David Hume (1711 – 1776) - szkocki filozof, historyk i ekonomista, jeden z głównych przedstawicieli empiryzmu. W 1779 opublikowano jego książkę Dialogi dotyczące religii naturalnej. Była to ostra polemika ze zwolennikami wiary w cuda i nadnaturalność religii. Stosował metodę, zgodnie z którą należy przyjmować te wyjaśnienia zjawisk, które są mniej cudowne.
Powiedział:
Im straszniejszy jest obraz bóstwa, tym powolniejsi i bardziej ulegli stają się ludzie wobec jego kapłanów.
Fryderyk Wielki (1712 – 1786) - król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich. Był agnostykiem. W swoim państwie tolerował jednak różne wyznania, będąc bodaj pierwszych królem, który tak otwarcie dystansował się do spraw religii.
W 1752 roku wypowiedział nastepujące słowa:
Katolicy, luteranie, reformowani, żydzi i wiele innych sekt chrześcijańskich mieszka w tym państwie i żyje w zgodzie: jeśli zbyt gorliwy władca opowie się po stronie jednego z tych wyznań, na początku utworzą się stronnictwa, wybuchną spory, pomału zaczną się prześladowania i wreszcie wyznawcy religii prześladowanej opuszczą ojczyznę, tysiące istot ludzkich wzbogaci sąsiadów swą liczbą i swymi umiejętnościami [...] Wszystkie religie, jeśli się je zbada, opierają się na systemie mitów, mniej lub bardziej absurdalnym.
Denis Diderot (1713 – 1784) - wybitny francuski pisarz i filozof okresu Oświecenia. Jego najbardziej znanym dziełem jest Kubuś fatalista i jego pan. Stał się inicjatorem, naczelnym redaktorem i jednym z głównych twórców Encyklopedii (1751-1772), która zebrała dorobek myśli społecznej, filozoficznej i moralnej europejskiego oświecenia. Jego poglądy ewoluowały od teizmu, poprzez deizm (był zresztą wojującym anty- ateistą, tak więc dla wielu z Was jest nadzieja) do otwartego, materialistycznego ateizmu. Sprzeciwiał się karze śmierci. Piętnował stosunek kleru do nauki, w tym palenie książek i indeksy ksiąg zakazanych.
W 1746 pisał:
Sądząc po konterfekcie najwyższej Istoty, jaki mi odmalowano, opierając się na jej skłonności do gniewu i niechybnej a okrutnej zemsty... dusza najbardziej nawet sprawiedliwa byłaby skłonna, pragnąć iżby taka Istota w ogóle nie istniała. Żyłoby się dosyć spokojnie na tym świecie, gdyby miało się pewność, że nic na tamtym nie grozi; myśl o tym, że nie ma żadnego Boga, nigdy nikogo nie przerażała. Przeraża natomiast myśl, że jest taki Bóg jakiego mi odmalowano.
Źródła:
